21 ocak ne günü: Türkiye’de Yaşanan Ulusal ve Tarihî Olaylar. Ocak, Türk tarihî hafızasında önemli ulusal ve tarihî anlamlar taşıyan bir gün olarak öne çıkmaktadır.
Bu tarih, Türkiye’nin ulusal bilincinin şekillenmesinde, egemenlik anlayışının güçlenmesinde, devletin birlik ve bütünlüğünün korunmasında etkili olan siyasi, askerî ve toplumsal olaylarla ilişkilendirilmiştir.
Resmî bayramlar arasında yer almasa da, modern Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihsel sürecinde önemli dönüm noktalarına tanıklık etmesi nedeniyle tarih kayıtlarında özel bir yer tutmaktadır
İlginizi Çekebilir: Cemre Baysel ve Cem Bölükbaşı aralarında ne var?
21 ocak ne günü: Türkiye’de Yaşanan Ulusal ve Tarihî Olaylar: 21 Ocak’ın Genel Tarihî Bağlamı
21 ocak ne günü: Türkiye’de Yaşanan Ulusal ve Tarihî Olaylar: 21 Ocak, Türk tarihinde özellikle kış aylarında yoğunlaşan siyasi ve askerî gelişmelerin yaşandığı bir döneme denk gelmektedir. Bu dönemler başta şu süreçleri kapsamaktadır:
- Türk Kurtuluş Savaşı dönemi (1919–1923)
- Cumhuriyetin ilanı ve devlet kurumlarının inşa süreci
- İlerleyen yıllarda yaşanan siyasi ve güvenlik temelli dönüşümler
Bu bağlamda 21 Ocak, Türkiye’nin toprak bütünlüğünü koruma ve ulusal devlet anlayışını pekiştirme amacı taşıyan karar ve tutumlarla ilişkilendirilmiştir.
Cumhuriyet Öncesi Dönemde 21 Ocak
21 ocak ne günü: Türkiye’de Yaşanan Ulusal ve Tarihî Olaylar: Osmanlı Devleti’nin son yılları ve Kurtuluş Savaşı’nın başlangıç sürecinde, kış ayları siyasi hareketlilik açısından oldukça kritikti.
Bu çerçevede, 21 Ocak da dâhil olmak üzere Ocak ayının ortalarındaki günlerde, Anadolu’da ve Ankara merkezli olarak millî mücadele liderleri arasında çeşitli toplantılar ve temaslar gerçekleşmiştir.
Bu temasların başlıca amaçları şunlardı:İşgal güçlerine karşı askerî direnişi koordine etmek, Halk arasında millî bilinci ve bağımsızlık ruhunu güçlendirmek, Atatürk liderliğinde ulusal birliği sağlamak. Bu süreç, tam bağımsızlık ve yabancı himayesine karşı duruş fikrinin yerleşmesinde önemli rol oynamış, bu ilkeler daha sonra Türkiye Cumhuriyeti’nin temelini oluşturmuştur.
1923 Sonrası Ulusal Devletin İnşasında 21 Ocak
21 ocak ne günü: Türkiye’de Yaşanan Ulusal ve Tarihî Olaylar: 1923’te Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Türkiye, kapsamlı bir yeniden yapılanma sürecine girmiştir. Bu dönemde 21 Ocak tarihi; İdari ve kurumsal düzenlemeler, Ulusal nitelik taşıyan siyasi açıklamalar, Merkezi devlet otoritesini güçlendirmeye yönelik uygulamalar ile anılmıştır. Bu adımların temel amacı; cumhuriyet rejimini korumak, Türk ulusal kimliğini güçlendirmek ve iç tehditlere karşı devlet otoritesini sağlamlaştırmaktı.
Modern Dönemde 21 Ocak’ın Ulusal ve Güvenlik Boyutu
21 ocak ne günü: Türkiye’de Yaşanan Ulusal ve Tarihî Olaylar: Son yıllarda 21 Ocak, Türkiye’de ulusal bilinç açısından daha belirgin bir önem kazanmıştır. Bu tarih;
- Ulusal sembollerin, özellikle Türk bayrağının korunması,
- Terör örgütlerine karşı net ve kararlı devlet tutumu,
- Sınır güvenliği ve egemenliğin korunmasına yönelik uygulamalar
ile ilişkilendirilen gelişmelere sahne olmuştur. Devlet yetkilileri bu tür olaylarda, ulusal sembollere yönelik her saldırının Türk milletinin onuruna yapılmış bir saldırı olduğunu vurgulamıştır.
21 Ocak’ın Ulusal Sembolizmi
21 Ocak’ın önemi yalnızca somut olaylardan değil, aynı zamanda taşıdığı sembolik anlamdan kaynaklanmaktadır. Bu tarih;
- Bağımsızlık ve egemenlik konusundaki kararlılığı,
- Vatan uğruna verilen fedakârlıkları,
- Toplumun cumhuriyet değerleri etrafında kenetlenmesini
temsil etmektedir. Siyasi ve medya söylemlerinde 21 Ocak, Türkiye’nin karşılaştığı zorluklar karşısında devlet ve millet dayanışmasının bir örneği olarak anılmaktadır.
Ulusal Hafızada ve Medyada 21 Ocak
Türk medyası, 21 Ocak ile ilişkilendirilen ulusal olayları hatırlatarak toplumsal hafızanın canlı tutulmasında önemli bir rol üstlenmektedir. Bu kapsamda; Tarihî olaylar yeniden gündeme taşınmakta, Ulusal duruş ve birlik vurgulanmakta, Genç nesillere devlet ve millet bilinci aşılanmaktadır.
Bu gün, özellikle ulusal aidiyet duygusunun güçlendirilmesi ve cumhuriyet mirasının korunması açısından hatırlatıcı bir işlev görmektedir.
Tarihte Bugün – Olayların Özeti
1522 – Osmanlı donanması Rodos Adası’nı fethetti.
1774 – Osmanlı Padişahı III. Mustafa vefat etti, tahta I. Abdülhamid çıktı.
1774 – Pugaçev İsyanı: Kazak isyancıların lideri Pugaçev idam edildi.
1793 – Fransa Kralı XVI. Louis, vatana ihanetten suçlu bulunarak giyotinle idam edildi.
1899 – Opel, ilk otomobilini üretti.
1908 – New York Belediye Hükûmeti, kadınların kamusal alanlarda sigara içmesini yasaklayan bir karar aldı.
1911 – İlk Monte Carlo Rallisi başladı.
1919 – İrlanda Bağımsızlık Savaşı başladı.
1920 – Şehit Mehmet Kamil, Fransız askerleri tarafından süngülenerek öldürüldü.
1921 – İtalya Komünist Partisi kuruldu.
1925 – Arnavutluk Cumhuriyeti ilan edildi.
1941 – II. Dünya Savaşı: Avustralya ve İngiliz kuvvetleri Libya’nın Tobruk kentine saldırı düzenledi.
1942 – II. Dünya Savaşı: Rommel’in Kuzey Afrika Cephesi’nde Berka’ya saldırısı.
1943 – Varlık Vergisi’nin ödenmesi için son gündü. Vergisini ödemeyenlerin ev ve iş yerlerindeki mallara el konuldu, vergiler daha sonra cebrî satış yoluyla tahsil edildi.
1946 – Türkiye İş ve İşçi Bulma Kurumu kuruldu.
1951 – Kore’den hasta ve yaralı askerlerden oluşan ilk kafile Ankara’ya ulaştı.
1952 – Ordu eski milletvekili ve Akbaba mizah dergisinin sahibi Yusuf Ziya Ortaç, Cumhuriyet Halk Partisi’nden istifa etti.
1954 – İlk nükleer denizaltı Nautilus, Connecticut’ta denize indirildi.
1958 – İngiliz askerleri, Lefkoşa’da taksim lehine gösteri yapan Kıbrıs Türk gençlerine müdahale etti; bir genç ağır yaralandı, altı kişi tutuklandı.
1959 – Ulus gazetesi başyazarı Ülkü Arman ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu birer yıl hapis cezasına çarptırıldı; gazete bir ay süreyle kapatıldı. Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun “Nalıncı Keseri” adlı yazısı davaya konu oldu.
1967 – Türkiye Milli Talebe Federasyonu’nun beş yöneticisi tutuklandı. Singer Güneşsoy, Baykan Kalaba, Naci Özdemir, Hüsnü Temiz ve Kazım Musa, bir gün önce polis tarafından kapatılan federasyon binasına girmeye çalışmıştı.
1970 – Dev yolcu uçağı Boeing 747, ticari uçuşlara başladı.
1972 – Türk Hava Yolları’na ait ve hac seferinden Cidde’den dönen “Marmara” adlı uçak düştü. Beş kişilik mürettebattan kabin memuru Hülya Maviler çıkan yangında hayatını kaybetti, diğerleri yaralı olarak kurtarıldı.
1976 – Concorde uçağı, Londra–Bahreyn ve Paris–Rio de Janeiro hatlarında ticari seferlere başladı.
1977 – ABD Başkanı Jimmy Carter, Vietnam Savaşı’ndan kaçanların neredeyse tamamını kapsayan bir af ilan etti.
1981 – Ankara Cumhuriyet Savcısı Doğan Öz’ün öldürülmesiyle suçlanan sağ görüşlü militan İbrahim Çiftçi, Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi tarafından üçüncü kez idam cezasına çarptırıldı.
1981 – Kenan Evren başkanlığındaki Millî Güvenlik Konseyi, öğretmenlere aylık 1.000 lira eğitim-öğretim tazminatı verilmesini kararlaştırdı.
1983 – Eski İstanbul Belediye Başkanı Ahmet İsvan cezaevinden tahliye edildi. İsvan, DİSK davasında yargılanıyordu.
1983’ten beri süren Yazarlar Birliği davasında sanıklar beraat etti.
1990 – Adnan Oktar ve kendisine bağlı oldukları iddia edilen 66 erkek ve 68 kadın gözaltına alındı.
1992 – İstanbul’da konutlarda doğal gaz kullanılmaya başlandı.
1997 – Atatürkçü Düşünce Derneği, Başbakan Necmettin Erbakan’ın konutunda verdiği yemek nedeniyle hakkında suç duyurusunda bulundu.
1999 – ABD tarihinin en büyük uyuşturucu operasyonu: Sahil Güvenlik, durdurduğu bir gemide 4.300 kilogram kokain ele geçirdi.
2001 – Filipinler’de, sokak ve ordunun baskısı sonucu Devlet Başkanı Joseph Estrada’nın yerine Başkan Yardımcısı Gloria Macapagal-Arroyo devlet başkanı oldu.
2005 – Seka işçileri, İzmit Fabrikası’nın kapatılmasını protesto etmek amacıyla fabrikaya kapanarak Kurban Bayramı’nı burada geçirdi.
Adres Bazlı Nüfus Kayıt Sistemi’ne göre, 2007 yılı sonunda Türkiye nüfusu 70.586.256 olarak açıklandı. Ülkede yaşayan 98.339 yabancı çıkarıldığında, Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşı sayısı 70.487.917 olarak bildirildi.
2010 – Ümit Boyner, TÜSİAD’ın yeni başkanı seçilerek kurum tarihindeki ikinci kadın başkan oldu.
2012 – Türkiye’de ilk yüz nakli gerçekleştirildi.
2018 – Rocket Lab, Electron roketiyle ilk uydusunu uzaya fırlattı.