Türkiye’de sol hareketin en önemli isimleri arasında yer alan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan, idam edilmelerinin 51’inci yılında anılıyor.
[lwptoc]
Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan’ın 51. idam yıldönümünde anısı yaşatılıyor
Türkiye’de sol hareketin en önemli isimlerinden Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan idamlarının 51. yılında anılıyor. Gezmiş, İnan ve Aslan’ın idam cezalarının 6 Mayıs 1972’de infazı, Türkiye’nin infaz tarihinde önemli bir yer tutuyor.
27 Mayıs 1960’ta ordunun darbeyle iktidarı ele geçirmesinden bir yıl sonra eski Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan idam edildi.
Bu infazların ardından sağdan “intikam” çağrıları gelmeye başladı.
1970 yılında Türkiye’de sağ ve sol gruplar arasındaki çatışmalar şiddetlenmeye başlayınca Deniz Gezmiş, Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan ile birlikte Ankara’da Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu’nu (THKO) kurdu.
Ocak 1971’de Ankara’da THKO adına bir banka soygunu gerçekleştirildi. Bunun üzerine hakkında yakalama kararı bulunan Deniz Gezmiş ve Yusuf Aslan “vur emri” ile arandı ve ödül verildi.
Gezmiş ve Aslan, 12 Mart 1971 muhtırasından 4 gün sonra Sivas’ın Gemerek ilçesinde yakalanırken, İnan bir hafta sonra Kayseri’de yakalandı.
Gezmiş, Aslan ve İnan; Ankara 1. Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi’nde yargılandı.
Yargılama sonucunda Türk Ceza Kanunu’nun Türkiye Cumhuriyeti’nin “kuruluş ve ilke yasasını kısmen veya tamamen ortadan kaldırma” suçundan ölüm cezasını düzenleyen 146. maddesi uyarınca suçlu bulundular. eski haliyle ve ölüm cezasına çarptırıldılar.
Daha sonra idam cezası Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından onaylandı.
Dönemin sağcı milletvekillerinden Mustafa Kubilay İmer oturumda yaptığı konuşmada, “Karar verilinceye kadar bu üç komünist yozlaşmanın idamına aldırış etmeyen CHP ve genel başkanı. , kamuoyunun malumu olan sebeplerden dolayı adeta af elçisi oluyordu.” dedi.
Gezmiş, Aslan ve İnan’ın idamı TBMM’de “3-3” sesleri arasında onaylandı.
Türkiye’nin idam cezası tarihinde neler var?
İlerleyen yıllarda o dönemde idam cezasını onaylayan siyasetçiler pişmanlıklarını dile getirdiler. Adalet Partili siyasetçi Nahit Menteşe, “Asker kesinlikle idamlarını istiyordu. Deniz Gezmiş ve arkadaşları konusunda hata yaptık” dedi.
Yıllar sonra 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel, “O günün şartları bunu gerektiriyordu” dedi. O sırada 25 yaşında olan Gezmiş ve Aslan ile 23 yaşındaki İnan, 6 Mayıs 1972’de şafak sökerken idam edildi.
Gezmiş, Aslan ve İnan her yıl idam edildikleri gün farklı etkinliklerle anılıyor.
Türkiye’de Twitter’da Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan için mesajlar paylaşılıyor. Gezmiş, İnan ve Aslan’ın infazına ilişkin siyasetçiler ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri de açıklamalarda bulunuyor.
kaynak:
https://www.bbc.com/turkce/haberler-turkiye-65507779