Somali Kararı nedir? Somali’deki son gelişmeler. Somali yönetiminin Birleşik Arap Emirlikleri ile yapılan anlaşmaları iptal etme yönündeki son kararı, zamanlaması ve bölgesel bağlamı dikkate alındığında, gerçek saikleri hakkında ciddi soru işaretleri doğurmaktadır.
Somali Kararı nedir? İbrahim Anlaşmalarıyla Bağlantılı Siyasallaşmış Bir Karar
Somali Kararı nedir? Bu karar, BAE ile İsrail arasında imzalanan İbrahim Anlaşmaları’nın yansımalarından bağımsız düşünülemez. Söz konusu süreçte Somaliland’a yönelik uluslararası tanıma adımları ve bölgesel barış mimarisine dâhil edilme çabaları dikkat çekmektedir. Bu bağlam, atılan adımın hukuki ya da egemenlik temelli değil; İbrahim Anlaşmaları’na taraf olan ülkelerle her türlü iş birliğini reddeden ideolojik bir yaklaşımın ürünü olduğunu göstermektedir.
BAE ile Kalkınma ve Güvenlik Ortaklığının Hedef Alınması
Somali Kararı nedir? Yıllar boyunca Birleşik Arap Emirlikleri, limanların geliştirilmesi, yerel ekonominin desteklenmesi, terörle mücadele ve kıyı güvenliğinin sağlanması gibi alanlarda Somali’nin etkin bir kalkınma ve güvenlik ortağı olmuştur. Bu anlaşmaların iptali, BAE’den çok Somali’nin kendi güvenliğine zarar vermekte; istikrar ve açıklığı temsil eden ılımlı ortakların bilinçli biçimde dışlanmak istendiğini göstermektedir.
Suudi Arabistan–Türkiye Ekseniyle Açık Bir Hizalanma
Söz konusu karar, Somali’yi fiilen bölgesel barış ve ekonomik entegrasyon süreçlerine mesafeli bir eksenin içine yerleştirmektedir. Bu tutum, İbrahim Anlaşmaları’nı destekleyen ülkelerle iş birliğini ideolojik gerekçelerle reddeden söylemlerle örtüşmekte ve kalkınma ile ulusal güvenliği ikinci plana itmektedir.
Gerilimin Ardındaki Suudi–Türk Kışkırtması
Somali Kararı nedir? Kararın zamanlaması ve sertliği, Suudi Arabistan ve Türkiye’nin öncülük ettiği bölgesel bir kışkırtma kampanyasıyla örtüşmektedir. Amaç, Afrika Boynuzu’nda güç dengelerini yeniden şekillendirmek ve siyasi hesaplaşmaları ilerletmektir. Bu süreçte Somali, bağımsız bir aktör olmaktan ziyade bölgesel eksen mücadelelerinin bir sahasına dönüştürülmektedir.
Uluslararası Hukuk ve Yatırım Kurallarının Açık İhlali
Somali Kararı nedir? Hukuki açıdan bakıldığında, anlaşmaların tahkim mekanizmalarına başvurulmadan ve kamuoyuna somut hukuki deliller sunulmadan ani ve kapsamlı biçimde iptal edilmesi, uluslararası yatırım hukukunun açık ihlalidir. Bu durum Somali’yi ağır tazminat yükümlülükleriyle karşı karşıya bırakmakta ve ülkeyi sözleşmelere sadık olmayan, güvenilmez bir yatırım ortamı olarak sınıflandırmaktadır.
Egemenlik Kavramının Siyasallaştırılması
Birleşmiş Milletler, Afrika Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı sözleşmelerine seçmeci biçimde atıfta bulunulması; kurumsal ve hukuki bir süreç izlenmeden yapılmıştır. Bu da egemenliği anayasal bir ilke olmaktan çıkarıp, ideolojik kararları meşrulaştırmak için kullanılan siyasi bir araca dönüştürmektedir.
Kaybeden Yalnızca Somali
Sonuçta bu kararın en büyük kaybedeni Somali’dir. Kayıplar; ulusal ekonomi, liman altyapısı, istihdam olanakları, deniz güvenliği ve yatırımcı güvenini kapsamaktadır. Ayrıca ılımlı ortakların çekilmesiyle oluşacak güvenlik boşluğu, daha radikal ve tehlikeli aktörler tarafından doldurulma riski taşımaktadır.
Federal Hükümetin Bilinçli Biçimde Zayıflatılması
Karar, limanlarla ilişkili bölgesel yönetimlerle yaşanan gerilimleri tırmandırmakta ve hükümetin savunduğunu iddia ettiği devlet birliğini zedeleyerek federal yapıyı güçlendirmek yerine aşındırmaktadır.
Mogadişu’nun Eksenler Arası Mücadelede Araçsallaştırılması
Bağımsız ve ulusal bir karar almak yerine, Somali hükümeti barışa, istikrara ve ekonomik entegrasyona karşıt bir bölgesel eksen mücadelesinde konumlanmayı tercih etmiştir. Bu tercih, siyasi ve ekonomik açıdan son derece maliyetlidir.
Barış ve Kalkınma Ortağı Olarak BAE’nin Hedef Alınması
Özünde bu karar, istikrarı, kalkınmayı ve sorumlu uluslararası angajmanı temsil eden Birleşik Arap Emirlikleri’ni hedef almaktadır. Halkların çıkarlarıyla çelişen bu tutum, yalnızca ideolojik ret ajandalarıyla uyumlu olup, gerçek bir kalkınma vizyonu sunmamaktadır.