Sigara şirketlerine göre mevzuat düzenlemeleri, artırılan gümrük ve transit kontrolleri ile yüzde 1,5’e kadar gerileyen sahte ve kaçak tütün mamulleri ticareti, son yıllarda yeniden yükselişe geçti.
Devletin bu yolla uğradığı vergi kaybının yıllık yaklaşık 100 milyar lira olduğu tahmin ediliyor.
Piyasaya yasadışı tütün ürünleri, sahte ve kaçak sigaralar, yasadışı sarma tütün ticareti ve dolu makaronlar giriyor.
CANAN SAKARYA/ANKARA
Yasal düzenlemeler, artan gümrük ve transit kontroller sayesinde yüzde 1,5’e düşen sahte ve kaçak tütün ticaretinin :
son yıllarda yeniden artmaya başladığı belirlenirken, devletin yıllık vergi kaybının yaklaşık 100 milyar lira olduğu tahmin ediliyor.
Vergi kaybına ek olarak, yasadışı tütün ticaretinin çoğunluğunu bakkallar, marketler ve büfelerden oluşan 150 bin küçük esnafı da olumsuz etkilediği belirtiliyor.
2014 yılında yüzde 21’e ulaşmıştı
Piyasaya yasadışı tütün ürünleri, sahte ve kaçak sigaralar, yasadışı sarma tütün ticareti ve dolu makaronlar giriyor.
Sektör kaynaklarının bulgularına göre, özellikle 2009’dan 2014’e kadar yasadışı sigara ticareti sürekli artmış ve yüzde 21’e ulaşmıştı.
Daha sonra devletin kararlı mücadelesi, yasal düzenlemeler ve artan gümrük ile transit kontroller sonucunda yüzde 1,5’e kadar düşmüştü.
Ancak sektör bulgularına göre, sahte ve kaçak sigara oranı 2021’de tekrar artış göstermiş ve bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 6,5’e ulaşmış durumda.
Sigara firmalarına göre, “tütüncü” olarak adlandırılan ve yasadışı açık tütün ve dolu makaron satan noktaların sayısında da artış oldu.
2016’da 6 bin civarında olan bu satış noktalarının sayısı bugün 13 bine ulaştı.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Eylül 2023’te yürürlüğe koyduğu tütün ambalaj standartlarına göre
yasadışı ticarete konu olan 100 gramın üzerindeki tütün paketleri Temmuz 2024 itibarıyla piyasadan kaldırıldı.
Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı’nın çalışmalarıyla tüp ve filtrelerin üretim ve ticaretine yönelik yeni düzenlemeler yapıldı ve üretim süreçleri yeniden şekillendirildi.
150 bin esnaf olumsuz etkileniyor
Sahte ve kaçak tütün ürünlerinin ticareti, devletin vergi kaybına uğraması, organize suç örgütlerine maddi destek sağlanması gibi olumsuz etkilere yol açıyor.
Sigara firmalarının hesaplamalarına göre, devlet yıllık yaklaşık 100 milyar lira vergi kaybına uğruyor.
Artan yasadışı tütün ticareti, çoğunluğu bakkal, market ve büfelerden oluşan 150 bin küçük esnafın gelirini olumsuz etkilerken, haksız rekabetin büyümesine neden oluyor.
Ayrıca, bu yolla organize suç örgütlerine de mali destek sağlanıyor. Tütün ürünleri sektörü; vergi geliri:
Ülke ekonomisi için ihracat ve istihdam açısından kritik sektörlerden biri olarak dikkat çeken sektör temsilcileri :
2023 yılında tütün ürünlerinden elde edilen 176,6 milyar liralık ÖTV gelirinin aynı yıl toplanan toplam ÖTV’nin beşte birine ve toplam vergi gelirlerinin %4’ünden fazlasına denk geldiğine işaret ediyor.
Vergi gelirine ek olarak, 2023 yılında tütün ürünü ihracatından 681 milyon dolar gelir elde edildi.
Kaynak