Geçtiğimiz günlerde uluslararası savunma sanayii web sitelerinin gündeminde uydu görüntüleri vardı. Buna göre Çin, sabit kanatlı insansız hava araçları için yeni bir uçak gemisi inşa ediyor. Türkiye’nin de bu alanda gerek gemi gerek insansız sistemler adına önemli çalışmaları var. Bu yeni konsept yakın gelecekte karşımıza daha sık çıkabilir.
[lwptoc]
Çin’in donanma unsuru inşa edebilme kapasitesinin başta ABD olmak üzere Batılı rakiplerinden önde olduğu biliniyor. Yakın zaman önce deniz testlerine başlayan TYPE 03 sınıfından Fujian isimli uçak gemisi de bunlardan biri. İlk iki geminin ardından bu gemi de çok hızlı inşa edildi. Testlerin ardından aynı hızda envantere alınması bekleniyor.
Pekin’in üretim gücünü net şekilde gören Batılı ülkeler, Çin’in farklı bölgelerindeki tersane ve limanlarını da yakından takip ediyor. Geçtiğimiz günlerde uluslararası basında yer alan bir iddia da bu uydu görüntülerine dayandırıldı. Buna göre Çin yeni bir uçak gemisi daha inşa ediyordu ve bu seferki platform diğerlerinden farklı özelliklere sahipti.
Dünyada başka örneği yok
Uydu fotoğraflarından yola çıkarak yapılan analizlere göre Pekin yönetiminin yeni hedefi sabit kanatlı insansız hava araçlarını bir deniz platformunda taşıyabilmek. Dünyada Türkiye, ABD, İran ve İngiltere gibi ülkelerin deniz araçlarına insansız hava araçları indirmeye yönelik çalışmaları var. Ancak sadece bu amaçla üretilen ilk gemi Çin bayraklı olacağa benziyor.
İnsansız sistemlerin kendini iyice ispat ettiği ve hibrit savaş mantığının giderek yayıldığı günümüzde elbette böyle bir platform Çin Donanması için büyük bir avantaj sağlayabilir. Ancak elimizdeki bilgiler Pekin yönetiminin bu gemiyi nasıl bir konsept içinde konumlandıracağı sorusuna henüz yanıt vermiyor.
Elbette akla ilk gelen seçeneklerden biri Çin’in insansız hava ve belki de deniz araçlarıyla dolduracağı bu gemiyle açık denizlerde kritik operasyonlara imza atabilmesi. Ya da hedef bölgenin kıyısına en yakın noktada güvertesinden havalanacak SİHA’larla düşman üzerinde etki üretebilmek. Yine aynı şekilde gemide eğer insansız deniz araçları kullanılacaksa bunlar için de en uygun ortama göre yeni harekat planlamaları yapılabilir.
Bu noktada bir diğer seçenek de Ukrayna-Rusya savaşı ile herkesin bakış açısını değiştiren dronlar. Çin’in çok sayıda dronu sürü halinde kontrol edebildiği malum. Bu gemiye yüklenecek binlerce dron Pekin’in askeri kurmayları için ilginç ve yeni pencereler açabilir. Ancak dediğimiz gibi şu an için Çin’in söz konusu gemiyi ve içine yükleyeceği muhtemel araçları nasıl kullanacağı sır.
Batılı ülkeler de benzer yol izleyebilir
İşin askeri boyutunun yanında madalyonun bir de ekonomik tarafı var. Uçak gemisini idame edebilmek gerçekten de oldukça zorlayıcı ve her ülkenin harcı değil. Yakın geçmişte uçak gemilerine F-35 indirip kaldıran kimi ülkelerin insansız hava araçlarıyla benzer senaryolar denemesi aslında herkesin maliyet konusunda kafa yorduğunu gösteriyor.
Türkiye’nin teknik bazı zorunluluklar nedeniyle TCG Anadolu’yu S/İHA konuşlanacak şekilde revize ettiği biliniyor. O dönemde Ankara’nın bunu başarmasına ihtimal vermeyenler yakın gelecekte yerli ve milli S/İHA’ların TCG Anadolu’da operasyonel olmasına şahitlik edebilir.
Türkiye için de ideal bir alternatif olabilir
Ankara’nın mevcut fotoğrafta elinin güçlü olduğu alanlar var. Hem askeri hem sivil tersanelerde deniz platformları hızlı ve çok başarılı şekilde inşa edebiliyor. Türkiye’nin insansız hava araçlarında geldiği nokta herkesin malumu. Benzer bir başarı hikayesinin insansız deniz araçlarında yazılabilme ihtimali de bir hayli yüksek.
Haliyle, Çin’in ilk kez yaptığı sabit kanatlı insansız hava aracı gemi konsepti Türkiye’nin de uzak kalabileceği bir durum olmayabilir. Eldeki malzemeler düşünüldüğünde geriye helva yapmak kalıyor ve Türk Donanması’nın bu yeni konsepti sahiplenmesi gayet mümkün duruyor.
Her ne kadar Çin örneği insansız hava araçları ağırlıklı ilerlese de Türkiye’nin bu hikayeye insansız deniz aracı ekleme ihtimali hiç de az görünmüyor. Hatta bunun için yeni bir gemi yapımının beklenmesine bile gerek yok. TCG Anadolu halihazırda çok geniş bir havuza sahip. Belki de Türk SİDA’larının yakın gelecekte bu havuzdan denize indirildiği senaryoları da görebiliriz.
Aynı şekilde TCG Derya başta olmak üzere SİDA ya da Kamikaze SİDA taşıyabilecek farklı platformlar da var. Haliyle Çin’in hava araçları için attığı adımı Türkiye deniz araçları cephesinden atıp yeni bir harekat konsepti geliştirebilir.
Geldiğimiz noktada ‘gerilla’ tarzı bir savaş yaklaşımının denizlerde de kendini gösterdiği günlerden geçiyoruz. İDA’lar SİDA’lar ve hatta kamikaze insansız deniz araçları mavi sularda yeni bir dönem başlattı. Türkiye sahip olduğu platform çeşitliliğini sayısal açıdan daha üst bir noktaya da taşıyabilirse bu dönemin en önemli aktörlerinden biri olabilir.